Thursday, February 23, 2017

TestRail İncelemesi

TestRail bir test yönetim aracı.

Ürünün Web Sitesi: TestRail
Deneme Sürümü (Ücretsiz Üyelik): https://secure.gurock.com/customers/testrail/trial/
Kullanım Kitapçığı: http://docs.gurock.com/testrail-userguide/start

Öne çıkan özellikleri, web üzerinden erişilebiliyor olması, içerdiği alanların konfigüre edilebiliyor olması (yeni alanlar eklenebilmesi) ve hata takip araçları ile entegre olabilmesi.
Özellikle yöneticilerin / liderlerin testlerin ilerleyişini takip edebilmeleri için faydalı. Ayrıca test geliştiricilerinin de düzenli ve hızlı şekilde test oluşturmalarına imkan sağlıyor.

Ben deneme sürümünü kullanma fırsatı yakalabildim, burada yazdığım değerlendirme de bu deneme sürümüne yönelik.
Diğer test yönetim araçları ile arasında bir karşılaştırma yapmadım bu değerlendirmede.

Sonda söyleyeceğimi başta söyleyim:
TestRail, kullanımı ve yönetimi gayet kolay bir araç. Benim, aracın büyük çoğunluğuna hâkim olmam yaklaşık 2 saatimi aldı.
Kullanmaya başlamadan önce ilk olarak "Administration" sekmesinin içeriğini detaylıca kontrol etmekte fayda var, çünkü olmadığını düşündüğüm pek çok özelliğin aslında var olduğunu "Customizations" alt-sekmesinde gördüm.
Kurumunuzun ihtiyaçlarına yönelik olarak test durumlarının içerdiği alanları özelleştirmekten tutun, piyasada yaygın olarak kullanılan hata takip araçlarına entegrasyona kadar pek çok yetenek dahil edilmiş.
Ben sanırım 2 sene önceki bir sürümünü kullanmıştım, pek hoşuma gitmemişti. Fakat şu anki hali gerçekten şaşırttı beni. Gereksinim izlenebilirlik aracı ile entegrasyon da olduğu söylenmiş ama onu deneyemedim.

Bu aracı şirket içinde yaygınlaştırma kararı vermek isteyenlerin, şirketin ilerde ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını da düşünerek gereksinim yönetim araçları ile entegrasyon, raporlama yetenekleri, TestRail'da yazılan testlerin diğer bir uygulamaya aktarılması gibi yetenekleri de sorgulaması faydalı olacaktır.

Olumsuz Tarafları:
- Test adımları içine tablo ekleme biraz karışık olmuş.
- Test durumları içine yeni alanlar eklenebiliyor fakat bu eklenen alan üzerinden rapor alabilme yeteneği (gördüğüm kadarıyla) yok. Örneğin test durumu içine "İlgili Ekran" şeklinde bir alan eklenirse, rapor olarak ' "İlgili Alan" alanı boş olan test durumlarını raporla' veya '"Giriş Sayfası" ekranını test eden test durumlarını listele" şeklinde bir rapor alamadım.
- Oluşturulan testlerin hepsinin nihai hali olduğunu düşünmüşler sanırım. Bir testin henüz geliştirilmesi devam ediyorsa, durumunun taslak olarak belirtilmesi gibi bir yetenek yok. Evet, "Test Runs" oluşturulurken test durumları seçilebiliyor ancak binlerce test durumunun olduğu bir projede, bir test durumu eklerken öncesinde bir süzme yapmak gerekiyor. Süzgeç koymuşlar fakat "Test Case Status" gibi bir alan olmadığından henüz geliştirilmesi bitmemiş bir test durumunu da "Test Runs" içine yanlışlıkla dahil edebiliriz.
- "Overview" sekmesinde, projenin / ürünün kaç tane test olması gerekiyordu, bunların %de kaçını yazdık, test geliştirme açısından ne kadar gerideyiz, gibi sorulara bir cevap veren bir mekanizma göremedim.
- Proje planlama araçları ile bir entegrasyon (gördüğüm kadarıyla) yok.

Olumlu Tarafları:
- En başta, testlerin yazımı ve test koşularının genel durumunu göstermesi açısından faydalı bir ürün. Pek çok firmanın ihtiyacını karşılar nitelikte.

"Todo" Sekmesi
- "Todo" sekmesinde bir kişinin veya tüm ekibin yapması gereken test koşularının listesi verilmiş.
- Test koşularının sonuçlarına (Passed, Failed, Untested, Blocked, Retest) göre filtreleme yapmak da mümkün.

"Milestones" Sekmesi
- "Milestones" sekmesinde projenin iterasyonlarına ait bilgiler giriliyor ve bu iterasyonlara testler dahil ediliyor.

"Test Cases" Sekmesi:
- Test durumları yazılırken test adımlarının hepsi bir alanda, beklenen sonuç(lar) da bir alanda olacak şekilde yazabiliyorsunuz. Ayrıca, standartlarda beklenen "Adım - Beklenen Sonuç" ikilisi şeklinde de test adımları yazılabiliyor.
- Test adımları içine "PrintScreen - CTRL+V" tuş kombinasyoları ile ekran görüntülerini eklemek mümkün. Ayrıca bu ekran görüntüleri hem adım hem de beklenen sonuç alanlarına eklenebiliyor.
- Yine test durumu içine, ekranın sağındaki alandan herhangi bir türde dosya eklemek mümkün.
- Yine "Test Cases" sekmesinde bir test durumunun detayları, hangi test koşularının içinde olduğu, hangi hataların açıldığı ve test durumu üzerinde daha önce yapılan değişikliklerin tarihçesi de görülebiliyor; gayet güzel.
- "Print" düğmesine tıklanarak istenen test durumlarının PDF çıktısı alınabiliyor.

"Test Runs" Sekmesi
- "Test Runs" sekmesinde bir test koşusunda hangi testlerin koşacağı planlanıyor. Bu test koşuları, bir "Test Plan"a dahil edilebiliyor, test planının konfigürasyonu (hangi işletim sistemleri, web gezginleri, donanım tipleri, gibi) ayarlanabiliyor. Güzel bir özellik. Böylece, test koşularının her bir test konfigürasyonunda tekrar edilebilmesi, takip edilmesi ve raporlanması da sağlanmış.
-  Test planlarının görünümü Durum, Aktivite, İlerleme ve Hatalar'a göre ayarlanabiliyor, böylece testin ilerleyişine farklı açılardan bakmak mümkün oluyor.
- Test planlarının raporları farklı ihtiyaçlara göre oluşturulabiliyor. Öyle sanıyorum ki deneme sürümündeki bu rapor sayısı, ücretli TestRail sürümünde çok daha fazladır.



"Reports" Sekmesi
- Bir rapor oluşturulurken ("Reports" sekmesi) hangi tür testler veya hangi test durumları dahil edilecek, hangi test koşularının / test planlarının sonuçları raporlanacak, rapora kimler erişebilir, bu rapor ne zaman ve hangi periyotlarda üretilecek, rapor üretilince kimlere e-posta gönderilsin gibi gayet güzel özellikler içeriyor.

Deneme sürümündeki kullanılabilecek rapor şablonları şöyle:



"Administration" Sekmesi
- Bu sekme, TestRail'ın yönetimi için kullanılıyor. Aşağıda görülen alanlarda ayarlamalar yapılabiliyor.



Thursday, February 16, 2017

Test Mühendisliğinde Olası Riskler ve Alınabilecek Tedbirler

Bir proje / ürün geliştirmesi sürecinde test mühendisliği açısından pek çok risk bulunmaktadır. Aşağıdaki resimde örnek bir risk listesi bulunmaktadır:


Bu liste, proje / ürün bazında daha da detaylandırılabilir.

Test faaliyetlerinden sorumlu lider mühendisin, bu tarz bir risk yönetimi yapmasının faydası, ilerde ortaya çıkabilecek sorunlara karşı önceden hazırlık yaparak (proaktif bir yaklaşım ile) süreci yönetmesidir. Bu risklerin bazısı ürün yaşam döngüsü (SDLC) boyunca hiç gerçekleşmeyebilir de, ancak hazırlıklı olmak her zaman faydalıdır.

Aşağıdaki listeye isteğe bağlı olarak Olasılık ve Etki (Önem) sütunları da eklenebilir. "Risk yönetimi nedir, nasıl yapılır" diye daha detay bilgi arayanlar "IEEE-STD-1540-2001-Risk management" standardına bakabilirler.

Ana Başlık Risk Alınabilecek Eylem
Değişiklik Alanları


Gereksinimlerde / Arayüzlerde Değişiklik - Değişiklik ihtiyacının müşteri (iç müşteri) ile koordine edilmesi,
- Değişiklikten etkilenecek alt ürünlerin (tasarım maddesi, ekran, doküman, testlerin) belirlenmesi,
- Değişikliğin tüm alt ürünlere uygulanması ve gözden geçirilmesi,
- Değişiklikten etkilenen testlerin ve entegrasyon testlerinin yeniden koşturulması.

Testten Geçmiş Modüllerde Kod Değişikliği (Hata düzeltme veya gereksinim / arayüz değişiklikleri olması durumunda)
- Kod değişikliğinin etkilediği fonksiyonların belirlenmesi,
- Bu fonksiyonları doğrulayan testlerin belirlenmesi,
- Testlerin tekrar koşturulması
Test Ortamı Altyapısı


Kurulum Hataları - Kurulum dokümanı / ürünündeki hatanın tespiti,
- Kurulumun tekrarlanması,
- İlgili testlerin tekrar koşturulması.

- Kullanılan kütüphane ve ek uygulamaların versiyonlarının doğru olmasının sağlanması için bu ürünlerin sadece proje kütüphanesinden alınması (bu kütüphane konfigürasyon yönetim uzmanı kontrolünde olmalı).

Donanım Bozulmaları - Bellek, sabit disk gibi OEM parçaların bozulma ihtimaline karşı risk bütçesi belirlenmesi,
- Tedarik sürelerinin göz önüne alınarak test planlamasının yapılması.

Son Kullanıcı Ortamı ile Farklılık - Son kullanıcı / müşteri ortamının detaylı olarak incelenmesi,
- Test ortamının müşteri ortamına göre kurulması,
- Farklılık olması durumunda, farklılıklardan kaynaklanabilecek sorunlara karşı, müşteri ortamında en erken zamanda kontrollerin yapılması.

Yetersiz Donanım Sayısı - Test mühendislerinin ihtiyacından az donanım olması durumunda ve bu donanımın tedarik edilmesi mümkün değilse, test koşturma takviminin buna göre planlanması veya vardiya usulü çalışma,
- Geliştiricilerin hata izolasyon yapabilmeleri için test ortamının bir kopyasının sanal sunuculara kopyalanması veya test ortamı kullanım zamanlarının geliştirici ihtiyaçlarına da uygun olarak planlanması.

Test Sırasında Ortama Dışardan Müdahale Edilmesi - Test ortamına veri / ürün aktarımının konfigürasyon yönetim uzmanı / kalite güvence uzmanı eşliğinde yapılması,
- Test ortamının izole edilmesi (ağ bağlantılarının sökülmesi, gerekirse USB bellek, CD/DVD takılmasının engellenmesi)
Test Faaliyetleri


Test Dokümantasyonunda Hatalar - Test dokümanlarının mutlaka lider mühendis ve geliştiriciler tarafından gözden geçirilmesi.

Test Mühendislerinin Hataları - Testlerin tasarlanması, yazılması ve koşturulması süreçlerinin lider mühendisin yakın kontrolü altında yapılması.

Test Mühendislerinin Yetkinliklerinin Az Olması - Proje süresince kullanılacak ürün, standartlar ve teknikler açısından test mühendislerinin bir eksiği varsa, bunların şirket içi / dışı eğitimlerinin proje başında planlanması ve yeterli bir süre öncesinde verilmesi.

Testlerin Bütçesini / Süresini Aşması - Gecikmeler olabileceği düşünerek, doğrulama faaliyetine en erken aşamada (gereksinim analiz aşamasında) başlanması,
- İterasyonlar bazında testlerin koşturulması,
- Test planından sapma olması durumunda, fazla çalışma veya ek personel takviyesi ile gecikmenin (ileride daha fazla sapmaya neden olmasına izin vermeden) ortadan kaldırılması.

Testlere Geç Başlanmış Olması - Geliştirici bilgisayarında, test mühendisi tarafından testin yapılıp, kodun “commit”lenmesi öncesinde mümkün olduğu kadar çok hatanın tespit edilmesi ve düzeltilmesi, böylece hata akışı yaşam döngüsünün süresinin azaltılması.

(Çeşitli sebeplerle testlere geç başlanması gerekmişse)
- Teslimat tarihlerinin ötelenmesi,
- Eğer öteleme imkanı yoksa, ek destek personeli ile testlerin paralel koşturulması (tabii bunun için yedek bir test ortamı olması gerekecek),
- Vardiya usulü ile çalışma (bu yöntemin çok sayıda olumsuz tarafı var).

Test - Gereksinim - Fonksiyon / Ekran İzlenebilirliğinde Eksikler - Her bir gereksinim, tasarım maddesi, müşteri isteği, toplantı tutanacağı maddesi ve ekranların en az bir test tarafından kapsandığının periyodik olarak kontrol edilmesi.
Müşteri / Son Kullanıcı Tarafı


Koordinasyon Eksiği - Proje sistem mühendisi / ürün sorumlusunun müşteri temsilcileri ile haftalık koordinasyon toplantıları yapması, ilerleme ve gecikmeler hakkında erken zamanda bilgi vermesi,
- Son kullanıcılar ile yakın iletişim içinde bulunarak hatalı / zor kullanılan yeteneklerin, kullanıcıda bir hassasiyet oluşmaya başlamadan ortadan kaldırılması.

Test / Kabul İçeriğinin Eksik Aktarılmış Olması - Her bir test / kabul aşamasında, tüm projenin kabule temel teşkil eden yeteneklerinden nelerin test edileceği kabul heyetine aktarılmalı,
- Kabule girecek müşteri temsilcilerinin ürün yeteneklerin hakim olmalarının sağlanması için test öncesinde oryantasyon verilmesi.

Kabul Ekibinin Değişmesi - Kabul ekibinin değişmesi durumunda oryantasyonların tekrar edilmesi,
- Oryantasyondan kaynaklanacak gecikmelerin teslimat süresine eklenmesi gerektiğinin müşteri ile koordine edilmesi.

Sunday, November 1, 2015

Pazar Fırsatları

İş modeli geliştirirken bir yöntem olarak Fasıllara Göre İthalat - İhracat verileri kullanılabilir. Bakınız: Dış Ticaret İstatistikleri
Burada "İstatistiksel Tablolar ve Dinamik Sorgulama >  İstatistiksel Tablolar > Fasıllara Göre Dış Ticaret" kısmına bakmak gerekli.

2013, 2014 ve 2015 (Ekim'e kadar)'deki verileri bir karşılaştırma olarak aşağıda veriyorum.
Tabii, bu fasıllarda ülke açısından net bir zarar olmasının altındaki yapısal sorunlar / hammadde eksikliklerinin neler olduğunu araştırmak gerekli. 
Yine de ürün inovasyonu peşinde olanlara faydası olabilir.


Net Fark hesaplanırken İhracat rakamından İthalat rakamı çıkarılmıştır. Fiyatlar $1000 ile çarpılmalıdır.



2013 2014 2 015

http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1046 Net Fark x 1000$ Net Fark x 1000$ Net Fark x 1000$

TOPLAM -99.854.158 -84.566.959 -49.021.383





1 Canlı hayvanlar -332.984 -113.170 -144.157
2 Etler ve yenilen sakatat 589.446 653.059 291.082
3 Balıklar, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar ve suda yaşayan diğer omurgasız hayvanlar 334.897 436.509 310.541
4 Süt ürünleri, yumurtalar, tabii bal, diğer yenilebilir hayvansal menşeli ürünler 502.490 539.981 293.095
5 Diğer hayvansal menşeli ürünler (kıl, kemik, boynuz, fildişi, mercan, bağırsak, vb.) 15.499 14.445 3.841
6 Canlı ağaçlar ve diğer bitkiler, yumrular, kökler ve benzerleri, kesme çiçekler ve süs yaprakları -15.512 -9.897 2.972
7 Yenilen sebzeler ve bazı kök ve yumrular 713.377 616.513 465.782
8 Yenilen meyvalar ve yenilen sert kabuklu meyvalar 3.546.130 3.911.265 2.371.057
9 Kahve, çay, paraguay çayı ve baharat 12.601 16.885 -23.744
10 Hububat -1.824.459 -2.213.351 -1.270.911
11 Değirmencilik ürünleri, malt, nişasta, inülin, buğday gluteni 1.019.425 1.027.344 751.810
12 Yağlı tohum ve meyvalar, muhtelif tane, tohum ve meyvalar,sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler, saman ve kaba yem -1.386.136 -2.006.293 -1.270.232
13 Lak, sakız, reçine ve diğer bitkisel özsu ve hülasalar -33.626 -33.223 -21.963
14 Örülmeye elverişli bitkisel maddeler, tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan bitkisel ürünler 10.108 348 1.426
15 Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar, yemeklik katı yağlar, hayvansal ve bitkisel mumlar -407.408 -957.035 -619.616
16 Et, balık, kabuklu hayvanlar, yumuşakçalar veya diğer su omurgasızlarının müstahzarları 93.291 91.150 50.918
17 Şeker ve şeker mamulleri 526.408 542.300 301.738
18 Kakao ve kakao müstahzarları 100.323 78.275 -45.895
19 Hububat, un, nişasta veya süt müstahzarları, pastacılık ürünleri 1.322.779 1.434.810 903.061
20 Sebzeler, meyvalar, sert kabuklu meyvalar ve bitkilerin diğer kısımlarından elde edilen müstahzarlar 1.712.517 1.991.366 1.485.008
21 Yenilen çeşitli gıda müstahzarları (kahve hülasaları, çay hülasaları, mayalar, soslar, diyet mamaları, vb.) 223.103 190.794 80.280
22 Meşrubat, alkollü içkiler ve sirke 29.956 23.629 35.253
23 Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri, hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler -1.373.281 -1.167.626 -755.179
24 Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler 398.868 508.428 284.233
25 Tuz, kükürt, topraklar ve taşlar, alçılar, kireçler ve çimento 2.348.350 2.123.448 1.396.627
26 Metal cevherleri, cüruf ve kül 516.962 246.863 104.463
27 Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar -49.192.352 -48.777.575 -25.947.544
28 İnorganik kimyasallar, kıymetli metal, radyoaktif element, metal ve izotopların organik-anorganik bileşikleri -393.791 -272.649 -105.864
29 Organik kimyasal ürünler -4.715.601 -5.299.008 -3.272.557
30 Eczacılık ürünleri -3.396.877 -3.622.616 -2.440.648
31 Gübreler -1.393.600 -1.319.642 -876.302
32 Debagatte ve boyacılıkta kullanılan hülasalar, tanenler, boyalar, pigmentler,vb, vernikler, vb, macunlar, mürekkepler -1.201.535 -1.351.889 -848.988
33 Uçucu yağlar ve rezinoitler, parfümeri, kozmetik veya tuvalet müstahzarları -435.693 -420.265 -322.212
34 Sabunlar, yüzey-aktif organik maddeler, yıkama-yağlama müstahzarları, mumlar,bakım müstahzarları, dişçilik müstahzarları 44.842 140.011 58.653
35 Albüminoid maddeler, değişikliğe uğramış nişasta esaslı ürünler, tutkallar, enzimler -330.557 -370.868 -232.286
36 Barut ve patlayıcı maddeler, pirotekni mamulleri, kibritler, piroforik alaşımlar, ateş alıcı maddeler -31.213 -31.760 -23.642
37 Fotoğrafçılıkta veya sinemacılıkta kullanılan eşya -188.584 -174.928 -104.731
38 Muhtelif kimyasal maddeler (biodizel, yangın söndürme maddeleri, dezenfektanlar, haşarat öldürücüler, vb.) -1.568.904 -1.682.580 -1.149.363
39 Plastikler ve mamulleri -8.272.126 -8.053.508 -5.180.674
40 Kauçuk ve kauçuktan eşya -580.263 -259.128 -241.127
41 Ham postlar, deriler (kürkler hariç) ve köseleler -482.774 -280.043 -77.341
42 Deri-saraciye eşyası, eyer-koşum takımları, seyahat eşyası, el çantaları vb mahfazalar, hayvan bağırsağından mamul eşya -126.209 -127.617 -139.374
43 Kürkler ve taklit kürkler, bunların mamulleri 167.243 138.545 78.996
44 Ağaç ve ahşap eşya, odun kömürü -838.832 -634.326 -612.431
45 Mantar ve mantardan eşya -6.931 -6.493 -4.331
46 Hasırdan, sazdan veya örülmeye elverişli diğer maddelerden mamuller, sepetçi ve hasırcı eşyası -11.028 -8.781 -5.144
47 Odun veya diğer lifli selülozik maddelerin hamurları, geri kazanılmış kağıt veya karton (döküntü, kırpıntı ve hurdalar) -616.089 -648.617 -523.224
48 Kağıt ve karton, kağıt hamurundan, kağıttan veya kartondan eşya -1.951.208 -1.966.991 -1.188.095
49 Basılı kitaplar, gazeteler, resimler ve baskı sanayiinin diğer mamulleri, el ve makina yazısı metinler ve planlar -82.096 -84.706 -58.332
50 İpek -40.797 -41.409 -23.778
51 Yapağı ve yün, ince veya kaba hayvan kılı, at kılından iplik ve dokunmuş mensucat -160.809 -161.755 -106.816
52 Pamuk, pamuk ipliği ve pamuklu mensucat -1.060.612 -1.146.887 -419.217
53 Dokumaya elverişli diğer bitkisel lifler, kağıt ipliği ve kağıt ipliğinden -235.986 -255.399 -183.154
54 Sentetik ve suni filamentler, şeritler ve benzeri sentetik ve suni dokumaya elverişli maddeler -399.874 -588.930 -387.266
55 Sentetik ve suni devamsız lifler -793.605 -707.608 -442.587
56 Vatka, keçe ve dokunmamış mensucat, özel iplikler, sicim, kordon, ip, halat ve bunlardan mamul eşya 121.951 152.414 106.932
57 Halılar ve diğer dokumaya elverişli maddelerden yer kaplamaları 2.003.378 2.173.118 1.394.604
58 Özel dokunmuş mensucat, tufte edilmiş dokunabilir mensucat,dantela,duvar halıları, şeritçi ve kaytancı eşyası, işlemeler 409.663 381.521 214.393
59 Emdirilmiş, sıvanmış, kaplanmış veya lamine edilmiş dokunabilir mensucat, dokunabilir maddelerden teknik eşya -7.961 -34.593 -10.187
60 Örme eşya 1.235.260 1.225.777 770.583
61 Örme giyim eşyası ve aksesuarı 8.305.763 9.039.249 5.909.815
62 Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarı 3.851.873 4.349.708 3.096.974
63 Dokunabilir maddelerden hazır eşya, takımlar, kullanılmış giyim ve dokunmuş diğer eşya, paçavralar 2.024.085 2.033.197 1.254.830
64 Ayakkabılar, getrler, tozluklar ve benzeri eşya, bunların aksamı -269.649 -234.636 -110.993
65 Başlıklar ve aksamı (şapka, kasket, koruyucu başlıklar vb.) -32.092 -34.038 -25.453
66 Şemsiyeler, güneş şemsiyeleri, bastonlar, iskemle bastonlar, kamçılar, kırbaçlar ve bunların aksamı -27.940 -27.075 -27.862
67 Hazırlanmış ince ve kalın kuş tüyleri ve bunlardan eşya, yapma çiçekler, insan saçından eşya -33.423 -40.191 -30.818
68 Taş, alçı, çimento, amyant, mika veya benzeri maddelerden eşya 796.079 829.292 556.205
69 Seramik mamulleri 524.073 461.059 268.716
70 Cam ve cam eşya 176.202 185.908 191.715
71 Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar -9.247.271 -403.983 6.252.407
72 Demir ve çelik -8.769.644 -8.331.717 -6.305.554
73 Demir veya çelikten eşya 3.391.007 3.738.606 2.128.775
74 Bakır ve bakırdan eşya -2.253.299 -2.142.867 -1.365.884
75 Nikel ve nikelden eşya -151.176 -173.113 -130.616
76 Alüminyum ve alüminyumdan eşya -873.181 -953.023 -821.846
78 Kurşun ve kurşundan eşya -207.743 -233.857 -134.083
79 Çinko ve çinkodan eşya -501.412 -583.154 -405.637
80 Kalay ve kalaydan eşya -56.614 -62.188 -37.640
81 Diğer adi metaller (tungsten, molibden, tantal, magnezyum, kobalt, bizmut, kadmiyum, vb.), sermetler, bunlardan eşya -120.096 -120.477 -88.903
82 Adi metallerden aletler, bıçakcı eşyası ve sofra takımları, adi metallerden bunların aksam ve parçaları -587.630 -583.935 -347.350
83 Adi metallerden çeşitli eşya (kilit, kasa, mobilya tertibatı, vb.) -25.314 31.250 -68.807
84 Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları -17.163.277 -14.512.917 -9.675.319
85 Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları,aksam-parça-aksesuarı -8.213.979 -8.256.284 -6.864.196
86 Demiryolu vb hatlara ait taşıtlar ve malzemeler, bunların aksam-parçaları, mekanik trafik sinyalizasyon cihazları -400.554 -457.450 -202.848
87 Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı 192.782 2.327.517 -319.296
88 Hava taşıtları, uzay taşıtları ve bunların aksam ve parçalar -1.683.360 -2.426.510 -2.653.403
89 Gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar 241.048 817.374 284.924
90 Optik, fotoğraf, sinema, ölçü, kontrol, ayar, tıbbi, cerrahi alet ve cihazlar, bunların aksam, parça ve aksesuarı -3.896.642 -4.162.005 -2.872.791
91 Saatler ve bunların aksam ve parçaları -315.383 -298.520 -205.053
92 Müzik aletleri, bunların aksam, parça ve aksesuarı -28.119 -23.606 -18.174
93 Silahlar ve mühimmat, bunların aksam, parça ve aksesuarı 242.727 349.361 124.243
94 Mobilyalar, yatak takımları, aydınlatma cihazları, reklam lambaları, ışıklı tabelalar vb, prefabrik yapılar 1.338.051 1.382.007 926.255
95 Oyuncaklar, oyun ve spor malzemeleri, bunların aksam, parça ve aksesuarı -574.308 -601.473 -328.474
96 Çeşitli mamul eşya (hijyenik havlu, bebek bezi, kalem, çakmak, fermuar, fırça vb.) 464.046 506.561 326.899
97 Sanat eserleri, kolleksiyon eşyası ve antikalar -34.980 -50.962 -24.824
99 Kişisel eşyalar, deniz ve hava taşıtlarına verilen kumanya ve malzeme (yakıtlar hariç) -44.365 268.302 44.249